İlkyardım: İnsan hayatını tehlikeye atan bir durumda ilaç kullanmadan, sağlık ekipleri gelene kadar eğitimini almış kişiler tarafından hasta veya yaralıyı hayatta tutmak için yapılan işlemlere ilk yardım denir.
İlk Yardıma Nereden Başlanır?
Birinin yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde hemen müdahaleye koşmak yerine önce bulunduğunuz yerin güvenli olduğundan emin olun. Sonra kişinin bilincini ve normal nefes alıp almadığını kontrol edin.
İlkyardımın 3 temel amacı vardır.
1- Yaşamı korumak ve sürdürülmesini sağlamak,
2- Durumun kötüleşmesini engellemek,
3- İyileşmeyi kolaylaştırmak.
İlk yardım yaparken rahat ve sakin olunmalı, etraftaki kişiler ve hasta yakınları uzaklaştırılmalı ve sakinleştirilmeli, anında karar verilebilmeli, kendi can güvenliği korunmalı, hasta veya yaralının can güvenliği korunmalıdır.
İlk yardım eğitimi hakkında detaylı bilgi için: https://www.yeniumitilkyardim.com/
Bilinç kontrolünden sonra ABC değerlendirilir.
A (Havayolu açıklığı sağlanır.)
B (Solunum desteklenir.)
C (Kan dolaşımının devam etmesi sağlanır.)
Hava yolu açıklığı nasıl sağlanır?
- Hasta veya yaralının ağız içinde bir cisim olup olmadığı kontrol edilir.
- Eğer ağız içinde bir cisim varsa çengel ya da cımbız yöntemiyle çıkartılır.
- Bilinci olmayan kişilerin dili arkaya düşüp hava yolunu tıkayabileceğinden baş geriye çekilip çene ileri doğru itilerek hava yolu açıklığı sağlanmış olur.
Solunum nasıl desteklenir?
- Hasta veya yaralının nefes alıp almadığı bak-dinle-hisset yöntemiyle kontrol edilir.
- Eğer kişinin solunumu yoksa derhal yapay solunumla kişinin solunumu desteklenir.
- Öncelikle sert bir zemine sırt üstü yatırılır.
- Ağız içi tekrar kontrol edilir yabancı cisim görülürse çıkartılır.
- Kişiye baş-çene pozisyonu verilir (baş yavaşça geriye alınırken çene itilir).
- Bir el ile hastayı destekleyerek ağızdan yapacaksak bir elimizle hastanın burnunu kapatılır.
- Ciğer dolusu nefes alarak ağzının tamamını kaplayacak şekilde kişinin göğsünün kabarmasına yetecek kadar soluk verilir.
İlginizi Çekebilir: İlk Yardımın ABC’si Nedir?
Dolaşımın devamı nasıl sağlanır? (Kalp masajı)
Kalp Durmasında Göğüs Basısı Nasıl Yapılır?
Kişi tepkisizse ve normal nefes almıyorsa zaman kaybetmeyin. 112’ye haber verin ve kalp durmasından şüpheleniliyorsa göğüs basısına başlayın.
Göğsün Ortasını Bulun
Bir elinizin topuğunu göğüs kemiğinin alt yarısına, diğer elinizi de onun üzerine yerleştirin.
Kollarınızı Dik Tutun
Omuzlarınız ellerinizin üzerinde olsun. Basıyı dik olarak uygulayın ve her basıdan sonra göğsün yeniden yükselmesine izin verin.
Basılara Ara Vermeyin
Mümkün olduğunca az kesintiyle devam edin. Eğitimliyseniz 30 göğüs basısından sonra 2 kurtarıcı soluk verin.
AED Varsa Kullanın
Otomatik eksternal defibrilatör geldiğinde cihazı açın, pedleri üzerindeki çizime göre yerleştirin ve cihazın yönlendirmelerini izleyin.
- Öncelikle hasta veya yaralının dolaşımının olup olmadığı nabız noktalarından kontrol edilir.
- Eğer yoksa, yani kalp durmuşsa kalp masajına başlanır.
- Kalp masajı, belirli nedenlerden dolayı artık çalışamaz hale gelen kalbin tekrar atarak kan pompalaması için yapılır.
- Çalışmakta olan kalbe asla kalp masajı yapılmamalıdır. Bu tekniği bilmeyen kişilerin yapması da oldukça tehlikelidir. Kalp masajı bilinçli bir şekilde yapılmalıdır.
- Bunun için öncelikle hasta sert bir zemine yatırılır ve yanına diz çökülür.
- Göğüs kemiğinin (sternum, iman tahtası) orta noktası belirlenerek, alt yarısının orta kısmına bir elin ayası yerleştirilir.
- Diğer el bu el üzerine yerleştirilir.
- Verilen güç tek bir yeri hedef almalıdır. Bu nedenle sadece elin ayası ile baskı uygulanmalıdır.
- Baskı dik olarak, her basıda göğüs 4 cm inecek kadar gerçekleştirilmelidir. Bunun için dirsekler kesinlikle bükülmemelidir.
- Bası yaparken süreler eşit olacak (1v, 2v, 3v, … , 10v, 11, 12…) şekilde sürdürülmelidir. Her 3 dakikada bir nabız kontrol edilmelidir.
- Kalp kendi kendine çalışmaya başlamışsa kalp masajı durdurulur. Başlamadıysa tıbbi yardım gelene kadar devam ettirilmelidir.
